Piyasalarda yaşanan ekonomik durgunluk ve kur artışından en fazla etkilenen sektörlerin başında otomotiv sektörü geliyor.
Özellikle Avrupa pazarında yaşanan daralma nedeniyle iyice yavaşlayan otomotiv talebi, Türkiye'de ihracata dayalı çalışan otomotiv şirketlerinin üretimlerine ara verilmesini zorunlu kılıyor.

Toyota, Tofaş, Ford ve Türk Traktör'ün ardından dün de otomotiv sektörüne yönelik üretim yapan bir başka yan sanayi şirketi, Ege Endüstri üretime ara vereceğini açıkladı. Şirket, 6 gün boyunca üretime ara verecek.
Daha önce de Ford bir hafta, Türk Traktör de 5.5 iş günü, Toyota da Şeker Bayramı boyunca üretim kısıntısına gitmişti.

Yılın son çeyreği, geleneksel olarak otomotiv sektörünün en fazla satış yaptığı dönem olma özelliği taşıyor. Çünkü hem yeni modellerin piyasaya çıkması hem de yılbaşında artan vergi oranları nedeniyle otomotiv talebi yükseliyor.
Ancak, bu yıl için aynı şeyin geçerli olduğunu söylemek güç.
Geçen yılın son çeyreğinde, önceki yıla göre yüzde 37 artan otomotiv satışları, bu yıl hem iç hem dış pazarda toplam yüzde 25'lik bir daralmayla karşı karşıya.

Gelecek yıla ilişkin performans beklentileri ise bu yıldan daha da kötü.
Bu yıl iç pazarda 500 binlere gerilemesi beklenen otomotiv satışının ortalama yüzde 15 daralması bekleniyor. Sektörün kötümser senaryosu ise içerde ve dışarda krizin süresinin uzaması halinde yüzde 40'lık bir daralma yaşanması. Bu durumda araç satışının 350-400 bin arasında bir yere oturması bekleniyor.

KREDİLER DÜŞÜYOR

Tüketici kredisi rakamlarına bakıldığında da otomotiv pazarındaki daralma kendini net olarak gösteriyor. Geçen yıl 26 Ekim haftasında 5.6 milyar YTL düzeyinde olan otomotiv kredileri, bu yılın 17 Ekim haftasında hemen hemen aynı seviyede kalarak 5.7 milyar YTL oldu. Ancak, YTL cinsi bu krediler enflasyondan arındırıldığında, aynı rakamlar otomotiv kredilerinde yüzde 10'luk bir daralma anlamına geliyor.
Öte yandan son bir yıl içinde taşıt kredilerinin toplam tüketici kredilerine oranına bakıldığında ise oranın yüzde 8.3'ten yüzde 6'ya gerilediği görülüyor. Yani genişleyen kredi piyasasında otomotive olan ilginin giderek düştüğü kredilerde de net olarak görülebiliyor.

BORSA PERFORMANSI DA KÖTÜ

Otomotiv sektöründeki bu olumsuz tablo, İMKB'de işlem gören şirketlerin hisse performanslarını da ciddi şekilde etkiliyor.
Yılbaşından bu yana İMKB ortalama yüzde 40 değer kaybederken, Tofaş'ın değer kaybı yüzde 76, Ford Otosan'ın değer kaybı yüzde 67, Karsan yine yüzde 67 değer kaybetti.
Otomotiv sektörünün tek ümidi, Maliye Bakanlığı tarafından getirilmesi yönünde çalışıldığı açıklanan özel tüketim vergisi indirimi. Otomobil fiyatları üzerinde yüzde 70'e yakın vergi olduğu için burada yapılacak olan indirim otomotiv pazarını canlandırıcı etki yaratıyor. Ancak, hem faizlerin yükselmesi hem de bankaların tüketici kredileri konusunda daha ince eleyip sık dokuyacağı bir döneme girilmesi, bu canlanmayı sınırlı kılabilecek gibi görünüyor.

Dünya devleri de  zor durumda  Tüm dünyada otomotiv sektörü şirketleri içinde bulundukları zor durumdan kurtulabilmek için birleşme ve maliyet kısma çalışmaları yapıyor. Dünyanın ikinci büyük otomotiv şirketi General Motors (GM), tarihi boyunca içine düşmediği kadar zor bir ortamla karşı karşıya. GM, ortaklık görüşmeleri yaptığı Chrysler ile birleşebilmesi için devletten 10 milyar dolar yardım istedi. Dünyanın ikinci büyük otomotiv üreticisinin hisseleri bu yıl yüzde 80 değer kaybetti. Piyasa değeri 3 milyar dolara düşen şirket 1929'daki değerinin altında bulunuyor.  Kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, şirketin notunu "junk" yani "çöp" seviyesine indirdi. Dünyanın en büyük otomotiv üreticisi Toyota 13 yıldan bu yana ilk kez satışlarının düştüğünü açıklarken, bir başka Asya devi Honda da karının ciddi şekilde düşebileceği uyarısında bulundu. Ayrıca Ford'un mali durumunun da ciddi şekilde sıkıntılı olduğu daha önce açıklanmıştı.